HOME  Archief  Dromen  Gastenwoorden   Liefdesaforismen  Links  Nieuws  Perslichten  Publicaties    Wie ben ik ?  

 

Bergs gevoel !!

"Bergs gevoel" verschijnt op 1 januari 2012 (bestellen ?)

Bergs gevoel geeft, in een volledige kleuruitgave, een uitgebreid maal aan gevoel bij monumenten en evenementen. Bij elk van de elf gangen gaat de lezer een deel van Bergen op Zoom verkennen en beleven. Zo wordt het Bergs gevoel stap voor stap gedeeld met lezer en schrijver. Ervaren wordt hoe bijzonder veel de stad met 800 jaar stadsrechten heeft te delen.
De netto-opbrengst gaat integraal naar de Stichting Vrienden Hospice de Markies Bergen op Zoom.
.
De afhaalprijs van Bergs gevoel is per exemplaar € 10, bij toezending is de prijs per boek € 12.

Bergs gevoel is voor € 10 per exemplaar ook verkrijgbaar bij:

Restaurant - Brasserie De Kelder van de Pastoor, Grote Markt 30a, 4611 NT Bergen op Zoom, Telefoon 0164-250516
Rookshop De Schelde, Antwerpsestraat 119, 4611 AE Bergen op Zoom, telefoonnummer 0164-242412
VVV Brabantse Wal, Kortemeestraat 19, 4611 TL Bergen op Zoom, Telefoon 0164-277482
Schoenmakerij Saddlers, Sint Josephstraat 26, 4611 ML Bergen op Zoom
De Tuymelaer, Grote Markt 6, 4611 NR Bergen op Zoom.

Groot Arsenaal

Bij het Klein Arsenaal is het schuin de Rijtuigweg oversteken om bij het Groot Arsenaal te komen.

Bergen op Zoom heeft maar liefst twee arsenalen, namelijk het Klein en Groot Arsenaal. Deze voormalige opslagplaatsen van wapens en andere militaire goederen getuigen van een stadsverleden als garnizoensstad.
Het Groot Arsenaal, ofwel het Arsenaal, ligt te pronken aan de Rijtuigweg en aan de Ham te Bergen op Zoom.

Dit arsenaal is gebouwd in 1764. Het jaartal staat op de boog van de grote toegangsdeur. Rond 1880 wordt het Groot Arsenaal omgebouwd tot kazerne. Vlak na de Tweede Wereldoorlog wordt het grote bouwwerk een goederenopslagplaats en onder andere ook voor decors. Zo heeft het rijksmonument een rijke geschiedenis opgebouwd.

Uit een mededeling van het verslag van de gemeenteraad van 30 oktober 2002 blijkt dat er hoge investeringen nodig zijn om het geconstateerde achterstallig onderhoud van het Groot Arsenaal op te heffen. De niet al te beste bouwkundige onderhoudsstaat van het gebouw geeft jaarlijks hoge lasten. Het is voor de gemeente Bergen op Zoom niet rendabel er uitsluitend sociale en/of culturele activiteiten te organiseren. Spoedig daarna gaat het Groot Arsenaal over in particuliere handen. Vervolgens geeft particulier initiatief aan het Groot Arsenaal een meer hedendaagse bestemming. Aan de noordzijde van het gebouw is een reusachtig parkeerterrein aangelegd. Een nijpend gebrek aan betaalbare en veilige parkeergelegenheid wordt opgelost door de ruimte bij het Groot Arsenaal. De buitenkant van het statige gebouw wordt grondig gerenoveerd in 2011 en 2012. De muren opgevoegd, het dak met leien bedekt en de buitenkant geschilderd. Het is zeer prijzenswaardig dat particulier initiatief zoveel lef toont dat het Groot Arsenaal voor Bergen op Zoom behouden blijft.

Mijn Bergs gevoel

Bezoek het Groot Arsenaal. Sta voor de grote poort aan de kant van de Ham. Wat een indrukwekkende omlijsting heeft deze poort. Pilasters sieren de poort. Wat hebben deze wandpijlers ongetwijfeld heel wat voorbij zien gaan. De frontons zeggen veel over het militaire verleden. Deze versierde bovenstukken van de poort tonen het wapen van de Staten-Generaal en verder onder meer harnas, kanonnen en vaandels. De grote poort aan de andere zijde, die grenst aan het parkeerterrein, is ook indrukwekkend voor mij.
Het Groot Arsenaal wordt onder handen genomen. Goed dat ondernemende Bergenaren niet alleen kansen zien, maar deze ook benutten. Eerst wordt de buitenkant gerenoveerd. Duizenden leien worden gelegd, muren gevoegd, schilderwerk vernieuwd en ramen voorzien van dubbel glas.
Krijg een rondleiding in het gebouw. Wat zijn hier veel mogelijkheden. Wat een ruimten. En ... wat een fantastisch uitzicht op de Ham, Oude Haven en trotse, hoge schoorsteen. Hier wonen is zonder meer uitzichtrijk. Zie het al voor me ... Beneden een horecagelegenheid, groot terras om te genieten van het uitzicht op de Ham en mooie appartementen en bedrijfsruimten op de eerste en volgende verdiepingen. Achter het grote gebouw een gezellig proeflokaal met de nodige smaakjes van een jenevermuseum. Zo heeft Bergen op Zoom een nieuwe parel om mee uit te pakken. Zijn deze gedachten nu een droom ...?

De Waterschans
Van de Boulevard, via Boulevard-Noord, over de Geertruidadijk naar de Waterschans.

De Waterschans is het oudste verdedigingswerk van Bergen op Zoom. De Waterschans, ofwel Zuydtschans, is vele jaren terug aangelegd, namelijk al in de 16e eeuw, om de toegang van de haven van Bergen op Zoom te verdedigen. Het verdedigingsbolwerk is jarenlang het belangrijkste deel van de verdedigingslinie van de stad en ... is nooit ingenomen door vijandelijke troepen! De Waterschans draagt dan ook bij aan de faam van Bergen op Zoom als onneembare stad.

Mijn Bergs gevoel

Ben bij de Waterschans. In gedachten varen vele boten voorbij. Ginds ligt een grote jachthaven. Het is alsof ik richting binnenstad vaar en bij het Spuihuis aan de haven pas aan land ga om de Lieve Vrouwepoort te zien. Dan voel ik me thuis in Bergen aan zee...
De Waterschans, het historische verdedigingswerk, is in oude luister hersteld. Zie nog meer als een scheepsherstelbedrijf en een botenbouwplaats, wat een werf en wat een bedrijvigheid hier. Wat is hier veel te zien. Daar ligt een bootcafé met terras op het dek, genaamd Sjans op de Schans. Wandel wat door en kom bij een openluchttheater. Kijk daar naar een nieuw spektakelstuk van de Zoomerspelen. Bezoek op de Waterschans ook een expositie over de weervisserij. Deze permanente tentoonstelling heet Vissen in de Weer en laat de visserijtechniek voor de vangst van ansjovis zien. Ga naar binnen en krijg uitleg hoe de weervisserij wordt beoefend. Dat vindt plaats in wateren die bij laag water gedeeltelijk droog vallen. De weren zijn V-vormige staketsels van houten takken die dicht bij elkaar worden gestoken en bij een diep punt bijeenkomen. Daar bevindt zich de fuik en zo wordt de ansjovis gevangen. Wat een zeldzaam immaterieel erfgoed. Even later zit ik op de restaurantboot het Stoefende Sjoviske. Heb net een drie A´s-menu besteld, dat bestaat hier uit sperries, sjoviskes en errebeesjes. Wat smaakt het hier goed en wat een prachtig uitzicht! Droom ik nu ...?

 

De Blokstallen

Van de voormalige Wilhelminakazerne de Burgemeester Stulemeijerlaan af gaan, de Westersingel op en rechts liggen de Blokstallen.

In het rijke garnizoenstijdperk van Bergen op Zoom spelen de Blokstallen een belangrijke rol. De Blokstallen bieden stalling aan paarden. Halverwege de 18e eeuw zijn de Blokstallen gebouwd. De twee Blokstallen bieden elk plaats aan zo'n honderd paarden. Het leger bedient zich voor verplaatsingen en transport vooral van paarden.
Nadat de paarden van het leger de Blokstallen hebben verlaten, zijn de gebouwen goed voor onder meer opslagplaats, culturele activiteiten en gemeentearchief.
Het Nederlandse leger laat eind 19e eeuw een manege bouwen. Militaire ruiters kunnen dan op hun paarden binnen oefenen. De manege is gebouwd op het grote terrein naast de Blokstallen en achter de Wilhelminakazerne. De Blokstallen en de manege zijn uitingen van de grote militaire ontwikkelingen van de stad.
De manege is rijksmonument en heeft opvallende vensters. In de manege wordt veel later door niet-militairen gesport en weer wat jaartjes verder is er een poppodium gevestigd. De voormalige manege is thans een muziektempel voor met name jongeren en heeft de naam Gebouw T.
De stad kent een aantal stenen strofen op gevels, waaronder een veelzeggende tekst op de gevel van de Blokstallen aan de Westersingel. Er zijn meer gevels met een opvallende tekst. Deze zijn te zien op de hoek Grote Markt richting Bosstraat en Penstraat, op een zijgevel in de Stationsstraat, bij de voormalige synagoge en op de hoek Fortuinstraat - Kortemeestraat.

Mijn Bergs gevoel

Sta in Gebouw T. Er is een concert bezig. Dat is heel anders dan hier paarden hun rondjes te zien lopen en bewegingen in te studeren. Wat kan een gebouw een metamorfose ondergaan. In plaats van springende paarden zijn er nu dansende jongeren. Ben blij dat gebouwen als deze voormalige manege bewaard zijn gebleven. Wat heeft de stad toch een grote rijkdom.

 

Anton van Duinkerkenpark

Van de Stationsstraat de Bredasestraat in en aan de linkerzijde in deze straat ligt het Anton van Duinkerkenpark.

Het Anton van Duinkerkenpark ligt op zo'n vijfhonderd meter ten noordwesten van het station. Het park is aangelegd aan het eind van de 19e eeuw. De ruimte waar het park ligt is vrijgekomen door het verdwijnen van de vestingwerken. Oorspronkelijk is het park aangelegd in de Engelse landschapsstijl. Het stadspark heeft de naam Anton van Duinkerkenpark gekregen na het overlijden van Van Duinkerken in 1968. Bij enkele parkingangen staan naamplaten met de tekst Anton van Duinkerkenpark.

Het grote stadspark kunnen vernoemen naar Anton van Duinkerken is een grote eer voor de stad. Van Duinkerken is immers een groot schrijver en wetenschapper van behoorlijk hoog niveau én klasse. Hij is geboren en opgegroeid in de Scheldestad.

In het park staat ook een groot, wit gedenkteken dat gewijd is aan de Nederlandse onafhankelijkheid. De gedenknaald is opgedragen aan de gemeente Bergen op Zoom door leerlingen en leraren van de voormalige Rijks HBS, nu 't Rijks, bij 75 jaar koninkrijk.

In het park, aan de zijde van de Bredasestraat, staat een oude bank. Het is de Jan van As-bank. De bank staat in het voormalige Volkspark, ter nagedachtenis aan Jan van As. Van As is tot zijn dood in 1928 wethouder van de stad.

Aan de oostkant van het park is er "de wei van Bastiaanse". Hieronder ligt een immens bergbezinkbassin. Dit bassin is een ondergrondse voorziening, die moet voorkomen dat vuil rioolwater in het oppervlaktewater komt.

Het Anton van Duinkerkenpark met eilandje, wandelpaden, oude bomen en waterverbindingen is een oase van rust in het stadscentrum.

Mijn Bergs gevoel

Het Anton van Duinkerkenpark biedt veel. Wandelend of zittend genieten op een van de vele banken, kijkend naar vogels, eenden, ganzen en zwanen. Kinderen werpen wat brood naar de dieren. Het park kent heel wat lage groenvoorzieningen en grote planten. Het bomenbestand is gevarieerd en geeft het park een warme uitstraling. De fontein, die ik vroeger veel uit de rotsen heb zien spuiten, geeft aan de waterplas een bijzonder zicht.
Heb dit beeld al van jongs af aan. Ga de brug over en kom op het eilandje. Zie het park dan op een heel ander wijze. Het park lijkt nu groter als ik hier sta en langzaam een 360 gradenbeeld krijg. Verlaat het eilandje en kom in het park aan de westkant, de zijde naar het Ravelijn. De steen op de boog van de kleine doorgang naar het Ravelijn vermeldt het jaar 1884. Wat is dit een idyllisch zicht. Beleving heb ik veel met het Anton van Duinkerkenpark. Als "klein kulleke" ben ik hier vaak te gast om eendjes te voeren, te schaatsen, met de slee van de hellingen te glijden en veel te spelen. Dat was genieten en is nagenieten. Nu ben ik er om te schrijven en anders te genieten van alle pracht die ook hier mijn hart blij maakt.

 

 

Het stadhuis

Het stadhuis van Bergen op Zoom ligt heel opvallend aan de Grote Markt.

Een gids vertelt veel over het stadhuis. Het statige stadhuis is gebouwd rond de wisseling van de 14e en 15e eeuw. Bovenaan de voorgevel van het stadhuis staat te lezen "mille periculis supersum", hetgeen staat voor duizend gevaren kom ik te boven. Het jaartal is 1611. Het stadhuis krijgt dan een nieuwe gevel. De spreuk boven aan de gevel verwijst naar de zeer vele mislukte veroveringspogingen om Bergen op Zoom in te nemen. De spreuk lijkt wel op een devies van "mij pak je niet". Het stadhuis is de centrale plaats waar hoge gasten worden ontvangen. Ook vinden in het stadhuis de gemeenteraadsvergaderingen plaats en er worden huwelijken gesloten.

Mijn Bergs gevoel

Het grote plein ligt voor me. Kom de Hoogstraat af. Zie de grijze gevel van het imposante stadhuis van Bergen op Zoom. Het bordes fascineert me enorm. Hoe vaak heeft daar wel niet een belangrijk persoon gestaan. Denk dan vooral aan Sint Nicolaas, maar ook aan leden van het Koninklijk Huis. Als ik de gevel nauwkeuriger bekijk, dan valt mij veel op, zoals de gesloten ramen, de daken, beelden en tekst.

Ik kom dichter voor het stadhuis. Sta er vlak voor. De grootse gevel doet mijn hart beroeren. Dit gebouw is echt Bergen op Zoom. Maakt mijn stad completer, rijker, betekenisvoller en geeft mij een echt Bergs gevoel.

Herken jij dat ook, beste lezer? Ik voel dat keer op keer, dat echt Bergs gevoel.

Dan valt mijn oog op de boog die toegang geeft tot de Sint Annastraat. Het smalle straatje tussen stadhuis en De Draak. Wat is hier veel onderdoor gegaan, van het vele licht op de Grote Markt naar het donkere van dit straatje. Bekijk opnieuw de hoge en brede gevel van het stadhuis. Eigenlijk zou ik nu een fauteuil moeten hebben. Gaan zitten. Het stadhuis bewonderen. Dit gebouw, zo kenmerkend voor de stad, is voor mij zo innemend. Ik kan lang gefascineerd kijken naar dit gebouw. Wat heeft het stadhuis te vertellen sinds zijn geboorte ...?
 

 

VOORAFJE

Bergen op Zoom, mijn stad.

Dit boekje is voor jullie, chauvinisten ten top. Zie dat als een eretitel! Voel me ook chauvinist. Je staat dus niet alleen.
Kom, ik neem je mee. We gaan op stap. Dompelen ons onder in Bergs gevoel. Dit doen we bij 800 jaar stad.
En … om nooit te vergeten dat het hier meer dan goed toeven is.

Zie dit als een voorafje. Het diner dat ik je serveer is meer dan een etentje. Na dit voorafje volgen elf gangen.
Voor deze Bergse maaltijd neem je gerust de tijd. Elke gang blijft dan goed te verteren en wellicht is er nog wat van de kookkunst op te steken. Dat scherpt dan hopelijk het chauvinistisch gevoel.

Het Bergs gevoel is sterk in mij aanwezig. Ben verliefd op mijn stad. Bergen op Zoom is voor mij een vertrouwd en warm nest. Mijn Bergs gevoel is gevoed door de vele goede gevoelens die ik heb bij de Markiezenstad. Een stad rijk aan tradities, kent waardevolle historie, barst van de cultuur, bruist door evenementen, nodigt uit er te leven, uit te gaan, te winkelen en vooral te genieten. Een stad vol dynamiek en gezellige drukte.

Mijn stad is ook vernieuwend en opbouwend op tal van terreinen en dat wakkert mijn goed gevoel voor Bergen op Zoom verder aan. Ik heb dan ook een sterke band met mijn stad. Ben dan ook erg trots op mijn Bergen op Zoom. Trots op de stad van stoet en spel. Trots op Bergen op Zoom, de stad van bewuste beleving en goed gevoel. De stad om graag te zijn, om van te houden.

Mijn stad heeft een typerend centrum en dat raakt mij het hevigst in het hart. De historie van de stad is on-evenaarbaar. Het centrum van de stad is menig weekeinde de plaats voor een evenement op cultureel, toeristisch, historisch, sportief of economisch gebied.

Mijn stad heeft veel te bieden. Ontelbare historische gebouwen, opvallend veel groen en water, zeer bosrijke omgeving, uiterst aantrekkelijk winkelapparaat, heel gevarieerd sportaanbod, rijke keuze aan onderwijs, veel zorg op maat, ontspanning om echt uit te gaan, warm nest om er te wonen en ... een indrukwekkend beeld van stoet en spel.

Mijn stad wordt op vele wijzen gepromoot. Neem mijn petje vooral af voor de Stichting Bezichtiging Monumenten, SBM. De medewerkers van de SBM verzorgen vele rondleidingen in Bergen op Zoom. Deze medewerkers zie ik ook als echte chauvinisten. De trots straalt van hen af. Wat hebben zij veel Bergse warmte om over te dragen aan de duizenden belangstellenden, waaronder ik. Wat weten deze medewerkers van de SBM veel van de stad. Hun stad, de jouwe en de mijne! Tegen de gedrevenheid van de medewerkers kan geen advertentie op en zelfs geen boek!

Mijn stad is er om prettig te leven en is ... enorm sterk om veel met een warm gevoel te beleven. De uitstraling van Bergen op Zoom straalt op mij en ... ongetwijfeld ook op jou, beste lezer. Mijn stad heeft voor mij een krachtige identiteit en ongetwijfeld voor velen een indrukwekkend imago.

Mijn stad voelt zo sterk in mij. Wat in dit boek staat typeert mijn Bergs gevoel. Heb oog voor veel, maar wil niet alles vermelden. Er is immers zoveel over Bergen op Zoom te schrijven dat het allemaal echt niet in dit boek past. Ik maak dan maar een keuze en die is behoorlijk subjectief. Weetje, mijn Bergs gevoel zegt dat als je alles wil opschrijven, je zeker honderd boeken nodig hebt. Laat ik het maar bij eentje houden. Wil je het Bergs gevoel met mij delen?

Lees je eens verder...?

Jan van Wijk,
december 2011.

 

naar HOME