HOME  Archief  Dromen  Gastenwoorden   Liefdesaforismen  Links  Nieuws  Perslichten  Publicaties   Wie ben ik ?  

Schatkamers van Sint-Nicolaas

Het boek “Schatkamers van Sint-Nicolaas” heeft 12 schatkamers en deze zijn: leven en legenden, heilige, metgezellen, Nicolaasplaatsen, in vele landen, traditie, lekkernijen, rijmen en dichten, liedcultuur, aforismen, varia en het Sint-Nicolaasgenootschap. Dit boek is het meest veelzijdige werk over Sint-Nicolaas en het Sinterklaasfeest met vele persoonlijke ervaringen van de woordspeler.
De afmetingen van het boek zijn 248 bij 170 mm. De afhaalprijs bedraagt € 15,00 en bij toezending is de prijs € 22,00 per exemplaar.
Het goede doel bij deze uitgave is KiKa, Kinderen Kankervrij. Per verkocht exemplaar gaat er € 3,00 naar KiKa. Voor deze uitgave is € 1200,00 subsidie ontvangen van de Vlaamse Erfgoedcel Waasland en ook dit bedrag gaat naar het goede doel.

Een voorproefje:

Pakjesavond

~~ persoonlijke ervaring ~~

Sinds mijn jonge jaren houdt het lied “Hoor de wind waait door de bomen” mij in de greep. Gedurende het hele jaar, of het nu winter, lente, zomer of herfst is, komt het lied frequent op in mijn gedachten. Dit is in mijn verdere leven niet veranderd. Ik vind het lied zo’n rakende tekst hebben en dat is ook een reden, dat ik het lied het meest van alle liedjes heb gezongen. Ik vind het lied veel meer zeggen dan het populaire, korte liedje “Sinterklaas Kapoentje”. Ik krijg zoveel beleving door het luisteren naar en zingen van “Hoor de wind waait door de bomen”. Het gaat over het wachten op Sint-Nicolaas op vijf december, pakjesavond. Een nog meer zeggende oorzaak van mijn beleving bij het lied is, dat ik op de avond van vijf december jaren lang heb moeten wachten, voordat pakjesavond bij ons thuis kon beginnen. Mijn vader kwam op deze avond steeds erg laat thuis, want Sint-Nicolaas heeft op vijf december de drukste dag van zijn tijdelijk verblijf in het land.

De tekst van het lied is:

Hoor de wind waait door de bomen,
Hier in huis zelfs waait de wind.
Zou de goede Sint wel komen,
Nu hij ’t weer zo lelijk vindt,
Nu hij ’t weer zo lelijk vindt.
Ja, hij rijdt in donkere nachten,
Op zijn paardje, oh zo snel.
Als hij wist hoe zeer wij wachten,
Ja, gewis, dan kwam hij wel,
Ja, gewis, dan kwam hij wel!

De drie na laatste regel luidt in een andere versie:
“Als hij wist hoe wij hem verwachten”.

Ja, wachten en verwachten, dat deed ik op mijn vader in de avond van vijf december.


~~ ~~ ~~ ~~

avondrijtoeren

~~ persoonlijke ervaring ~~

In de week na de intocht worden in mijn stad Bergen op Zoom, in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw, avondrijtoeren gehouden.
Op vijf achtereenvolgende avonden doen Sint-Nicolaas en Zwarte Pieten elke keer een ander stadsdeel aan om bewoners te groeten. Iedere avond om kwart voor zeven sta ik bij het vertrekpunt van de rijtoer te kijken. Ik ben steeds ruim op tijd, want ik wil niets missen als de kerkklok zeven keer slaat en de stoet zich in beweging zet. De tocht duurt elke avond ongeveer anderhalf uur. Het einde van de rondgang wil ik ook meemaken en daartoe sta ik al om kwart over acht vlakbij de plaats van het slot van de avondrijtoer. De Sint mocht eens wat eerder terugkomen …

De stoet van de avondrijtoer wordt geopend door een politiewagen met waarschuwende zwaailichten aan. Zo’n veertig meter daarachter rijdt een wagen met op het dak een grote, gele, met lichtjes versierde en met cadeautjes gevulde klomp. Op deze auto zijn ook geluidsboxen bevestigd, waardoor voortdurend bekende Sinterklaasliedjes door de straten schallen. Ook ik zing de liedjes mee.
Vlak na de klompenwagen komen Zwarte Pieten en ik tel er wel zes. Zij delen pepernoten uit aan de vele kinderen in de straten. Zo’n 50 meter achter de snel lopende Zwarte Pieten komt er een open wagen. Sint-Nicolaas staat rechtop in deze oude auto, welke speciaal is gemaakt voor de Sintverplaatsingen in de stad. Naast Sint-Nicolaas staat de Hoofdpiet en hij heeft zijn vaste plek achter de chauffeur van de grote auto. Op Sint-Nicolaas en de Hoofdpiet zijn schijnwerpers gericht, welke aan de voorzijde van de wagen zijn bevestigd. In het donker vormen de Sint en de Hoofdpiet een baken vol kleurrijk licht.
Sint-Nicolaas staat rechts in de auto, waardoor hij vlakbij de kinderen op de stoep kan komen en hen wat kan zeggen en geven. De Hoofdpiet zwaait naar iedereen, die in de straat staat en hij roept de kinderen en hun ouders toe. Wat kent hij veel mensen! Sint-Nicolaas heeft in de linkerhand een mandje vast, waarin vele fondantjes liggen, welke hij aan de kinderen uitdeelt.
Achterop de wagen, boven de brede bumper, is een grote plank gemaakt, waarop wel vier, grote Zwarte Pieten kunnen staan. Deze donkere metgezellen zorgen dus voor rugdekking van Sint-Nicolaas en de Hoofdpiet. Achter de wagen met Sint-Nicolaas lopen nog enkele Zwarte Pieten. Zijn dit nu Beveiligingspieten?
Het is woensdag. De kerkklok wijst 15 minuten na acht uur aan. Ik sta op mijn vertrouwde plekje en zie Sint-Nicolaas en de Zwarte Pieten al van ver aankomen. Kinderen en hun ouders zingen liedjes mee, welke uit de geluidswagen met de grote, gele klomp komen. Wat geeft dit elke avond een gezellige sfeer! Wat een feest!
Ik sta op de stoep. Kijk naar de stoet van de avondrijtoer. Zing de liedjes mee, waaronder het mooie “Hoor de wind waait …” De open wagen met Sint-Nicolaas komt dichterbij. Zwarte Pieten noemen mijn naam en van hen krijg ik enkele pepernoten. Ineens hoor ik de Hoofdpiet zeggen: “Dag Jantje. Jij staat hier elke dag. Mag jij met jouw zeven jaar nog zo laat op straat?” Ik geef hem antwoord, maar mijn stem heeft een beduidend kleiner volume dan deze van de Hoofdpiet. Mijn woorden “Ja, Zwarte Piet” dragen niet ver. Ineens stopt de auto met Sint-Nicolaas en de Hoofdpiet vlakbij mij! Sint-Nicolaas wenkt met zijn rechterhand. Met een vinger wijs ik naar mijn borst. De Sint knikt.
Hij bedoelt mij! Wat gebeurt er nu? Opnieuw wenkt Sint-Nicolaas naar mij. Ik verlaat het trottoir. Sta bij de open Sintwagen. Sint-Nicolaas knikt naar me. Hij reikt me de hand en geeft een fondantje. “Dank u, Sint-Nicolaas”, zeg ik tegen de Goedheiligman. Ik heb van de Sint een bijzonder stukje suikergoed gekregen! De auto met de Sint en de Hoofdpiet zet zich weer in beweging. Ik kijk Sint-Nicolaas na. Deze ontmoeting met Sint-Nicolaas grijpt mij aan, krijg er een brok van in de keel en tranen in de ogen. Voor het eerst in mijn leven heb ik van Sint-Nicolaas een fondantje gekregen!

 

huisbezoek

~~ persoonlijke ervaring ~~

Sint-Nicolaas en Zwarte Piet komen elk jaar bij ons thuis even op bezoek. De huiskamer zit dan steeds vol met wel 30 kinderen uit de buurt en in afwachting op het hoge bezoek worden vele liedjes gezongen. Als Sint-Nicolaas en Zwarte Piet binnen zijn, wordt iedereen, maar wel een voor een, bij hen geroepen. Sint-Nicolaas spreekt elk kind vriendelijk toe, maar Zwarte Piet heeft wel wat op te merken omtrent de beroerde eetlust van de een, de luiheid van de ander en de brutaliteit van menigeen. Tegen mij is Sint-Nicolaas wat kortaf; hij zegt maar enkele woorden tegen mij. Zwarte Piet compenseert dat ruimschoots met opmerkingen over onder meer mijn plagerijen en grote mond.

Maar er gebeurt meer …
Zwarte Piet weet alles over mij! Onvoorstelbaar hoe dat kan! Vreemd is ook, dat bij ons thuis elke dag een of meer Zwarte Pieten komen. Bij niemand van mijn klasgenootjes is dit het geval. Op school wordt tegen mij gezegd, dat het raar is, dat Zwarte Piet dagelijks bij ons thuiskomt.

Veelal komen Zwarte Pieten laat in de middag of vroeg in de avond langs. Menig keer hoor ik, dat een Zwarte Piet zachtjes, maar helaas voor mij onverstaanbaar, in de keuken met mijn moeder praat. Vaak duurt zo’n gesprek maar een minuutje. Meteen nadat Zwarte Piet mijn ma heeft gesproken komt hij in de huiskamer naar mij. Veelal beginnen de Zwarte Pieten met “Zo, Jantje” of “Dag, Jantje” en daarna volgt er iets wat ik op die dag heb uitgespookt. Regelmatig moet ik horen, dat ik wat heb laten vallen, een boodschap niet goed heb gedaan of ben vergeten, over een grote mond beschik, mijn broertje heb geplaagd of mijn kamertje beter heb op te ruimen. Steeds beloof ik snel beterschap aan Zwarte Piet, want anders krijg ik zeker nog langer met hem te maken. Voordat Zwarte Piet vertrekt geeft hij me pepernoten. Wat me opvalt is, dat mijn kleine broertje geen vragen krijgt en Zwarte Piet lief voor hem is, ook al is hij tegen mij niet aardig geweest. Voor het eerst merk ik, dat Zwarte Piet kleine kinderen voortrekt.

Op enkele dagen komt Zwarte Piet wat later bij ons thuis. Ik lig dan al op bed. Ook dan spreekt hij eerst even met mijn ma. Vervolgens komt hij naar mijn slaapkamertje en laat gelukkig de deur openstaan. Hij zegt iets van: “Liever zijn, Jantje” of “Beter luisteren, manneke”. Daarna strooit hij tientallen pepernoten op bed en op de vloer van mijn
kamertje en vertrekt.

Het gebeurt, maar zeker niet elke dag, dat ik een complimentje krijg van Zwarte Piet. Dit gebaar heeft dan vaak betrekking op het goed helpen met het afwassen en het niet klagen als ik weer eens ziek ben door astma. Ook dan volgen pepernoten van Zwarte Piet.

De dagelijkse bezoeken van Zwarte Piet duren enkele jaren en wel steeds in de periode dat Sint-Nicolaas in het land is. Dit is thuis een een traditie geworden. Opvallend is wel, dat mijn vader nooit thuis is als Zwarte Pieten mij met een bliksembezoek vereren. Mijn pa heeft het ook elke dag zo druk met de zaak, de gemeentepolitiek, het toneel, de krant en de sport. Echter, achter de werkelijke reden kom ik pas enkele jaren later …


 

    Pepernoten

~~ persoonlijke ervaring ~~

Pepernoten mag ik graag eten. Het lijkt wel, dat ik in de periode van half november tot begin december verslaafd ben aan pepernoten. Het liefst eet ik de traditionele pepernoot als bijzondere lekkernij, welke is gemaakt uit kruiden uit verre landen Deze kruiden zijn ooit met schepen aangevoerd. Dit is al in de 17e eeuw gebeurd. De pepernoot kent wel een lange traditie. Echter, ik merk niet zoveel van de peper in de pepernoot. Wellicht is de peper door de eeuwen heen wat verflauwd. Voor ik pepernoten eet, doe ik er gemalen peper overheen en zo verkrijg ik een heerlijke pepernotensmaak.

Bij het denken aan overheerlijke pepernoten laat ik mijn gedachten de vrije loop. Ik waan mij in het Pepernotenparadijs en kijk vol verwondering rond. Ik zie pepernoten, zakken vol. Wat een grote hoeveelheid en wat een assortiment! Er zijn zeker 50 soorten en smaken pepernoten.

Variëteit volop! Ik ontwaar niet alleen bruine pepernoten, maar ook gele en groene noten met koffie-, kruiden- en yoghurtsmaak. Er liggen zelfs pepernoten met vruchten op mij te wachten, welke de smaak hebben van bosbessen, sinaasappels, truffels en ook zie ik pepernoten met tiramisusmaak. Ook proef ik pepernoten met de smaak van framboos en keur ik pepernoten met gember. Wat een lekkernijen!

Ik koop vele pepernoten in het Pepernotenparadijs en wel in allerlei smaken. Echter, de meeste pepernoten, welke ik aanschaf, zijn van de traditionele soort. Deze pepernoten eet ik op 6 december, de naamdag van de Heilige Nicolaas. Die dag heb ik enkel pepernotenmaaltijden. Vroeg in de ochtend begint de smikkelpartij en ik geniet met volle teugen van het pepernotenfeestmaal. Nadat ik drie kilogram pepernoten met een zalig gevoel heb genuttigd, neem ik een korte pauze om een appeltje van oranje te eten. Ineens voel ik mijn maag protesteren. Een enorme drang om naar het toilet te gaan, beheerst mij. Ik vlieg naar de wc en slaag erin net op tijd op de toiletbril te geraken. Met grote spoed volgt een krachtige, overweldigende, ernstig hoorbare, grenzeloze en reukvolle ontlading …

Legenden van Sint-Nicolaas

Sinds mijn hele jonge jaren ben ik gegrepen door Sint-Nicolaas. Eerst is dat de jaarlijks terugkerende hoge gast uit Spanje en naarmate ik in jaren klim, verandert niet de belangstelling voor Sinterklaas, maar mijn interesse voor de Heilige Nicolaas neemt gevoelsmatig met het jaar toe. Meer en meer ben ik nieuwsgierig naar zijn verleden en verdiep me in zijn leven. Ik ga veel over hem lezen, praat er met anderen over, bezoek plaatsen waar iets of meer van hem is te vinden en zo wordt hij een dagelijkse bezoeker in mijn gedachten. Nicolaas draag ik ook uit door over hem verhalen te vertellen en voordrachten te houden. Ook begin ik over hem te schrijven en dit gaat allemaal vanzelf. Het lijkt dat ik van hem kracht krijg om dit te mogen doen.

Het leven en de legenden van Nicolaas houden mijn aandacht vast en hoe meer ik over hem te weten kom, hoe groter mijn bewondering voor hem wordt.

De legenden over Nicolaas zijn zelfs in de 21e eeuw nog actueel, want nog steeds helpt hij arme mensen en zij die in nood verkeren. Nicolaas behoedt jonge vrouwen voor de prostitutie en hij bevrijdt slaven. De wereld in deze eeuw kent nog steeds arme mensen in de prostitutie, slavernij en mensenhandel.

Nicolaas zie ik ook als een voorbeeld voor mensen. De vele legenden over hem zorgen ervoor, dat hij ook een voorbeeld voor mij is. Als heilige toont hij aan anderen, dat zij kunnen leren hoe te leven. In menige legende van Nicolaas komt barmhartigheid tot uiting en lijkt hij op een barmhartige Samaritaan. Door zijn talent aan spreken, zijn gedrag van goed doen en zijn reddende tussenkomsten heeft Nicolaas, zoals Jezus Christus, vergelijkbare daden verricht. Daarbij denk ik aan het bevrijden van mensen uit hun ellende en het troosten van bedroefden.

Nicolaas als beschermer en redder van mensen heeft voor mij grote menselijke waarde. Dit betekent heel wat meer dan het geven van geschenken in de huidige tijd. Voor mij is Nicolaas meer een wonderdoener om mensen te helpen, dan een weldoener door cadeautjes te geven. Nicolaas is voor mij een grote inspiratiebron. Wat heeft hij veel te bieden.

 

terug naar HOME